HET TIJDSCHRIFT VOOR GEZONDE LEKKERNIJEN
Home Inhoudstafel Recepten Producten Band Archieven Contact
 Artikel - De Kers N° 19

Aardbeien, de vedetten van de zomer

De aardbei heeft alles om te behagen: een heerlijk aroma, een mooie kleur en een klein groen hoedje...

De lente is opnieuw in het land, de dagen worden alsmaar zonniger, de zomer kondigt zich aan. Dit is tevens het startschot voor het aardbeienseizoen. Al vanaf de maand april vind je aardbeien in de Belgische winkelrekken, het zijn aardbeien die tot rijping kwamen in verwarmde serres. Later, in de maand mei, komen de tunnelaardbeien aan bod en in de maand juni krijgen we volop de openluchtaardbeien aangeboden. De beste aardbeienperiode situeert zich tussen eind juni en begin juli. In die periode schijnt de zon in haar volle glorie en geeft ze het heerlijk aroma en smaak aan de aardbien. Door het grote aanbod zijn de aardbeien dan ook het goedkoopst. Leve de zomer!

Een verre reis

In Europa en Azië zijn aardbeien sinds eeuwen gekend. Oorspronkelijk kwam alleen de bosaardbei, de Fragari vesca, bij ons voor. Toen al, in de Oudheid, was het een fel gegeerde vrucht vooral omwille van zijn geurig aroma. Er waren toen ook nog andere aardbeivariëteiten gekend, maar in Amerika. In het begin van de 18de eeuw bracht een zeker officier, Frésier genaamd, enkele plantjes mee vanuit Chili. Aan de naam te horen raad je de oorsprong van de benaming 'fraise' al. De officier schonk de plantjes aan de hovenier van Het Hof. Een man die duidelijk groene vingers had en hij slaagde erin het overzeese plantje verder te kweken. Bij een van zijn reizen bracht hij ook een plantje naar Bretagne. Het klimaat aldaar is uitstekend geschikt voor het kweken van aardbien en de plant werd er massaal uitgezet. Maar de reis en de teelt van de aardbei hield hier niet op. Later werd de Virginia aardbei uit de Verenigde Staten gekruist met de witte Chileense variëteit, de soort die door Frésier werd meegebracht. Dit leidde tot een grote mooie vrucht, de Fragaria ananassae, de soort die momenteel het meest verbouwd en gecommercialiseerd wordt. Er zijn een aantal plaatsen waar aardbeien bijzonder goed gedijen zoals bijvoorbeeld in Californië, maar ook in ... Wépion!

Neefje van de roos

De aardbeiplant (Fragaria geslacht), behoort tot de familie van de Rosaceae, waartoe ook de roos behoort (Rosa geslacht). Ook andere sierplanten behoren tot deze familie, zoals onder meer de Prunus (lijsterbessen-, pruimen-, kersenboom), Malus (appelboom) of Pyrus (perenboom). De aardbei zelf is geen 'echte vrucht', maar een zogenaamde 'schijnvrucht'. Dit wil zeggen dat de aardbei gevormd wordt uit de vlezige bloembodem die uitgroeit tot een vrucht en de mooie rode kleur geeft op het einde van de rijping. Het is dus uit deze bloembodem dat de eigenlijke aardbei gevormd wordt met de typische dopvruchtjes, de geel gekleurde zaadjes die zich aan de oppervlakte van de aardbei bevinden. Aardbeikwekers weten maar al te goed dat de aardbeiplant een geslachtsloze plant is die zich via uitlopers voortzet. Dit zijn als het ware de verlengingen van de wortels van de moederplant die zich in de grond vastzetten. Ze kunnen gemakkelijk van de moederplant losgemaakt worden en ergens anders geplant worden.

Vol vitamine C

De aardbei is een heerlijke vrucht die weinig suiker bevat. Met zijn 37 kcal per 100 g is het een uitstekende bondgenoot voor een vermageringsdieet. De aardbei zit ook boordevol vitamine C. Eén portie aardbeien (125 g) dekt ruimschoots de dagelijkse behoefte aan deze vitamine! Dit is evenwel niet alles... De aardbei bevat ook een niet te verwaarlozen hoeveelheid vitamine B9 of foliumzuur. Eén portie verstrekt ons nagenoeg de helft van de dagelijkse behoefte aan deze vitamine. Ook andere vitamines (A, E, B1, B2, B6) en, weliswaar in beperktere mate, bepaalde mineralen en oligo-elementen (calcium, magnesium, ijzer, zink, selenium) zijn in aardbeien terug te vinden. Een rijke samenstelling dus waarbij terecht kan gezegd worden dat 'lekker en gezond' in de aardbei optimaal aanwezig is. In bepaalde gevallen kan de aardbei voor sommige personen evenwel voor een probleem zorgen. Door het eten van aardbeien komt er in het lichaam histamine vrij. Voor de meeste mensen schept dit geen enkel probleem. Bepaalde personen zijn bijzonder gevoelig voor deze stof waardoor een allergische reactie kan ontstaan en aanleiding geven tot bijvoorbeeld de zogenaamde netelroos. Of deze reactie al dan niet optreedt, is afhankelijk van de hoeveelheid histamine die vrijkomt, dus van de hoeveelheid aardbeien die gegeten wordt. Eén of enkele aardbeien zullen geen probleem vormen, maar een ganse portie zou wel eens tot een allergische reactie kunnen leiden.

Aardbeien in de keuken

Kies bij aankoop voor goed stevige en mooi rode aardbeien. Om een goede keuze te maken kan je moeilijk de aardbeien proeven in de winkel, maar je kan er wel aan ruiken. Doorgaans zijn de geurrijke aardbeien ook de meest smaakvolle. Het al dan niet glanzend voorkomen is geen keuzecriterium. Dit is afhankelijk van de soort, sommige variëteiten zijn eerder mat, andere meer glanzend. Eenmaal thuis van de boodschappen doe je er goed aan de aardbeien in de fruit en groetenschuif van ijskast te bewaren, ... tenminste als je aan de verleiding kan weerstaan om ze onmiddellijk te verorberen! Spoel de aardbeien kort onder koud stromend water juist voor het opdienen. Tip: eerst spoelen en dan van de steeltjes ontdoen, zo voorkom je dat ze water opzuigen. De houdbaarheid van aardbeien is vrij kort, maar dat wist je wellicht al, bewaar ze daarom zo kort mogelijk. Heb je in het volle aardbeienseizoen de kans om een grote hoeveelheid aan te kopen of te plukken, bewaar ze dan voor later. Dit kan bijvoorbeeld door er puree van te maken en in te vriezen of er confituur van te maken. Een aardbeiensorbet is ook verrukkelijk. Als je er het geschikte materiaal voor hebt, zeker eens een sorbet uitproberen. Natuurlijk passen aardbeien bij tal van nagerechten: in fruitsla, in gebak, ... Laat het je smaken!

Magali Jacobs
Diëtiste
Google