HET TIJDSCHRIFT VOOR GEZONDE LEKKERNIJEN
Home Inhoudstafel Recepten Producten Band Archieven Contact
 Artikel - De Kers N° 16

Om de dag goed te starten

Een evenwichtig ontbijt is niet alleen een bondgenoot voor een goede vorm en gezondheid, het wakkert op het vroege uur ook de smaakpapillen aan !

Er wordt steeds beweerd dat het ontbijt de belangrijkste maaltijd van de dag is. Waarom is dat zo ? Welke rol speelt het in het voedingsevenwicht ? Waaruit bestaat een goed ontbijt ? Velen stellen zich deze vragen, we pogen er een antwoord op te geven.

Het ontbijt van de Belg

Een evenwichtige voeding begint met een regelmatig eetpatroon. Als Belgen zijn we niet bijzonder sterk in deze discipline. Slechts 73.3 % onder ons neemt regelmatig (minstens vijf maal per week) drie maaltijden per dag. De senioren scoren het best. Nagenoeg 90 % onder hen slaat bijna nooit een maaltijd over, terwijl amper 60 % van de jongeren (19-29 jaar) dit kan beweren. Het is vooral het ontbijt dat het meest te lijden heeft, slechts 79 % van de Belgen neemt regelmatig (minstens vijf maal per week) een ontbijt. De redenen waarom deze maaltijd zo vaak wordt overgeslagen zijn niet erg duidelijk. ’s Morgens geen tijd, geen honger, slecht georganiseerd, … worden vaak als redenen aangehaald. Het blijft voor ons een vraag : waarom wordt de ochtendmaaltijd overgeslagen, het ontbijt dat ons nochtans vollaadt met energie ?

Een bondgenoot voor goede vorm en gezondheid

Een andere reden die wel eens wordt aangehaald om geen ontbijt te nemen (in het bijzonder bij vrouwen) is de bekommernis om het lichaamsgewicht. Onderzoek toont nochtans het tegenovergestelde aan : wie ontbijt heeft minder risico op overgewicht. Dit kan vreemd lijken omdat diegenen die wel een ontbijt nemen doorgaans meer calorieën innemen in vergelijking met de niet-ontbijters. Er is echter meer : zij die regelmatig een goed ontbijt nemen zijn doorgaans ook mensen die meer aan sport doen, niet roken, … kortom ze hebben gezondere leefgewoontes. Bij kinderen is het zelfs zo dat zij die een ontbijt nemen aandachtiger zijn op school en ze hebben doorgaans betere schoolresultaten dan de niet-ontbijters. Het is belangrijk dat de ouders zich ten volle bewust zijn van het belang van een goed ontbijt voor hun kinderen. Niet enkel omwille van hun welzijn maar ook omdat ze zo een structuur in hun eetgewoontes aanleren. Heel wat personen halen als reden om geen ontbijt te nemen aan dat ze ’s morgens geen honger hebben. Het is inderdaad weinig zinvol iets (geforceerd) te eten wanneer je echt geen honger hebt. De reden van het gebrek aan honger is wellicht omdat je het avondmaal te laat nam, of in de loop van de avond te veel ‘geknabbeld’ werd, kenmerken van een onevenwichtige voeding. Probeer dan bijvoorbeeld ’s avonds een lichtere maaltijd te gebruiken en wellicht zal je dan ’s morgens wel trek hebben in een ontbijt.

De geheimen van een goed ontbijt

Een bijzonder prangende vraag die velen zich stellen is : waaruit bestaat een goed ontbijt ? De eerste vereiste is - misschien zal dit velen verrassen - een ontspannen en gezellige omgeving ! Het is van groot belang om rustig aan tafel te gaan ‘zitten’ om met smaak de eerste maaltijd van de dag samen te gebruiken. Vlug iets achter de kiezen proppen kan bezwaarlijk als goed ontbijt doorgaan. Dit geldt zeker ook voor kinderen. Wek ze desnoods iets vroeger zodat alles veel rustiger kan verlopen. Wat eten ? Al bij al moet het een vrij copieuze maaltijd zijn gezien met het ontbijt ongeveer 25 % van de dagelijkse energiebehoefte moet gedekt worden. Volgende voedingsmiddelen zijn daarvoor bijzonder geschikt : graanproducten, zuivelproducten, fruit en drank. Om een zo goed evenwicht te garanderen is ook hier afwisseling absoluut troef. Zo ben je zeker dat de nodige voedingsstoffen (vitamines, mineralen) uit het aanbod van voedingsmiddelen wordt gehaald. Een handige tip : dek de ontbijttafel met de hierbovenvermelde voedingsmiddelen, zo kan iedereen naargelang zijn of haar smaak en honger een keuze maken. Kleine porties verdienen de voorkeur, zo kan van alles iets gegeten worden zonder een overladen gevoel te krijgen. Afwisseling zal ook de kinderen leren gevarieerd en met plezier te eten, ze vinden wellicht wel iets waarin ze zin hebben.

Een goed samengesteld ontbijt

- Ontbijtgranen

Ontbijtgranen leveren koolhydraten, ze zijn een bron van energie die langzaam vrijgegeven wordt in de loop van de voormiddag. Kies bij voorkeur voor volle ontbijtgranen, de energie wordt dan nog trager vrijgegeven en ze bevatten ook meer vitamines en mineralen. Graanproducten beperken zich niet enkel tot ontbijtgranen met melk. Er zijn ook heel wat broodsoorten die in aanmerking komen, of beschuiten, crackers, geroosterd brood, kleine Zweedse broodjes, …. Leg zoete ontbijtkoeken niet te vaak op tafel, hou dit eerder voor het weekend. Ze bevatten meer vet en suiker en daarom is het geen goed idee om die alle dagen op tafel te leggen.

- Fruit

Fruit bevat koolhydraten, vitamines, mineralen, water, … Vaak laat men fruit links liggen bij het ontbijt. Nochtans zijn er heel wat mogelijkheden naast het klassiek geperst sinaasappelsap : handfruit, gepeld fruit of fruitsla. Denk ook eens aan gedroogd fruit dat bijvoorbeeld uitstekend past bij ontbijtgranen.

- Melkproducten

Er zijn er voor alle smaken en wensen, te smeren, te lepelen of te drinken. Maak een keuze uit gewone melk, kaas als broodbeleg, platte kaas, yoghurt met of zonder fruit, … tenzij je zin hebt in een lekkere kop warme chocolademelk ?

- Drank

Drink bij voorkeur water, zeker een advies voor de kinderen. Gebruikelijke dranken zijn verder thee, koffie of surrogaatkoffie, maar ook melk of fruitsap kan en mag gedronken worden.

- En op de boterham ?

Verkies vanuit gezondheidsoogpunt voor plantaardige smeervetten, eerder dan voor boter. Hartig of zoet brood beleg, aan jou de keuze. Wees toch eerder matig met vette vleeswaren en al te zoete toespijzen, een gouden stelregel is zeker : niet méér beleg dan brood !

Magali Jacobs, Diëtiste
Google