HET TIJDSCHRIFT VOOR GEZONDE LEKKERNIJEN
Home Inhoudstafel Recepten Producten Band Archieven Contact
 Artikel - De Kers N° 21, September- Oktober 2007

Het metabool syndroom: wat je eet beïnvloedt je gezondheid


Door nauwlettend op de voeding te letten en dagelijks een portie fysieke activiteit in te lassen, kan het metabool syndroom beduidend positief beïnvloed worden.


Jaarlijks organiseert de Belgische Cardiologische Liga een week van het hart. Ieder jaar wordt een bepaalde aandoening in het dag-licht gesteld. Dit jaar, van 23 tot 29 september, wil de Liga het metabool syndroom onder de aandacht van het grote publiek brengen.


Wanneer het metabolisme ontregeld is

heel van biochemische reacties die in het lichaam plaatsvinden om het goed te laten functioneren. Zo treden bijvoorbeeld tijdens de spijsvertering en de ademhaling heel wat reacties op die nodig zijn om de nodige energie te leveren. Energie die nodig is om te kunnen bewegen of om onze organen te laten werken (hart, hersenen, spijsverteringskanaal, ...). Het metabolisme is het geheel van al deze reacties. Soms ondervindt dit metabolisme bepaalde problemen: de reacties verlopen niet meer op dezelfde wijze zoals bij een persoon in goede gezondheid. Dit kan aanleiding geven tot tal van aandoeningen. Een te hoge cholesterolwaarde bijvoorbeeld leidt tot problemen in het vetmetabolisme. Een ontregeld suikermetabolisme kan aanleiding geven tot het ontstaan van type 2 diabetes. Het geheel van deze aandoeningen, die vaak onderling met elkaar verband houden, wordt als 'metabool syndroom' bestempeld. Het gevaar van het metabool syndroom is dat het in belang-rijke mate het risico op cardiovasculaire aandoeningen verhoogt en zelfs een groter sterfterisico inhoudt. Artsen schenken bijzonder veel aandacht aan deze aandoening. Vandaar ook de reden waarom de Belgische Cardiologische Liga er dit jaar op focust.


Een bedreiging voor het hart

Het metabool syndroom is een complex samenspel van diverse aandoeningen. Zelfs onder de wetenschappers heeft het heel wat tijd gekost om het syndroom duidelijk te omschrij-ven. Door de jaren heen is de definitie vaak gewijzigd. Momenteel is er eensgezindheid. Zo is overgewicht, vooral met een vetopstapeling ter hoogte van de buikstreek, een symptoom dat altijd bij het metabool syndroom voorkomt. Om de dikte van de buik te bepalen wordt, met behulp van een lintmeter, de buikomtrek op het smalste punt gemeten. Is deze bij een man groter dan 94 cm en bij een vrouw groter dan 80 cm, spreekt men van een overmatige vet-opstapeling rond de buikstreek. De buikomtrek is een zeer belangrijke aanwijzing omdat het vooral deze vetopstapeling is die een nefaste invloed heeft op het metabolisme in zijn geheel. Natuurlijk is de omvang van de buikomtrek niet het enige criterium om van een 'metabool syndroom' te spreken. Deze maatstaf moet aangevuld worden met twee andere van de vier aandoeningen die beschouwd worden als belangrijke beïnvloedende factoren op de cardiovasculaire gezondheid. Welke zijn deze aandoeningen? In verband met afwijkingen in het vetmetabolisme betreft het een te hoge waarde van de triglyceriden en een te lage waarde van de goede cholesterol (HDL). In verband met de afwijkingen in het suikermetabolisme is een te hoog suikergehalte in het bloed problematisch. Dit betekent nog niet dat de persoon diabetes heeft. Wel wordt hier al over een insulineresistentie gesproken, een toestand die diabetes vooraf gaat. De insuline is een hormoon dat er voor zorgt dat de suiker aanwezig in het bloed in de cellen kan worden opgenomen. In geval van insulineresistentie wordt er wel nog voldoende van dit hormoon (insuline) afgescheiden, maar zijn de cellen minder gevoelig geworden, waardoor de suiker aanwezig in het bloed minder vlug in de cellen terecht komt. Te veel suiker in het bloed is nadelig voor de bloedvaten. Het laatste kritiek punt is hypertensie (een bloeddruk hoger dan 130/85 mmHg).


Het beste geneesmiddel is de voeding

Een persoon die lijdt aan het metabool syndroom wordt medicamenteus behandeld. Zijn arts zal hem/haar zeker medicatie voorschrijven om de bloeddruk of om het gehalte aan slechte bloedcholesterol te verlagen. Hij of zij moet echter ook beseffen dat door aandacht te besteden wat op het bord komt en door regelmatig een fysieke activiteit te beoefenen, reeds in aanzienlijke mate de toestand verbeterd kan worden. Fysieke activiteit helpt om de bloeddruk te verlagen en de insulineresistentie tegen te gaan. Daarenboven wordt door te bewegen energie verbruikt wat een positieve invloed heeft op het lichaamsgewicht. Goede voedingsgewoonten aannemen is tevens een cruciaal punt in de strijd tegen het metabool syndroom. De voedingsgewoonten kunnen op twee fronten worden aangepakt: enerzijds de kwaliteit van de voedingsmiddelen nauwlettend in het oog houden en anderzijds de ingenomen hoeveelheden licht verminderen om zo lichaamsgewicht te verliezen. Er moet dus hoegenaamd geen streng dieet gevolgd worden, wel moet het lichaamsgewicht beetje bij beetje verlagen en dit optimaal houden op lange termijn. Een mannequinfiguurtje is zeker geen absolute vereiste. Een daling van het lichaamsgewicht bij aanvang met 5 tot 10 % leidt reeds tot opmerkelijke verbeteringen van de metabole stoornissen! Wat de kwaliteit van de ingenomen voeding betreft, volstaat het een aantal kleine dingen in het oog te houden, stap voor stap gezonder eten kan een wereld van verschil opleveren.

Enkele tips:

· kies voor volle graanproducten (brood, rijst, deegwaren);
· eet meer fruit en groenten (minstens vijf porties per dag);
· beperk de inname van vlees en kies voor magere vleessoorten;
· eet twee maal per week vis;
· kies voor goede vetten en wissel af: minarine op de boterham, olie in de keuken;
· beperk frituurgerechten en snoeperijen;
· zet geen zoutvat op de tafel...

Magali Jacobs
Diëtiste
Google