HET TIJDSCHRIFT VOOR GEZONDE LEKKERNIJEN
Home Inhoudstafel Recepten Producten Band Archieven Contact
 Artikel - De Kers N° 21, September- Oktober 2007

Tussendoortjes: maak een goede keuze


Het is een dubbel snijdend mes: tussendoortjes of knabbels kunnen het voedingsevenwicht verstoren, maar ze kunnen ook een middel zijn om het dagelijks voedingsevenwicht op punt te stellen. Het is dus belangrijk naar de samenstelling van de tussendoortjes te kijken!


Wanneer over voedingsevenwicht gepraat wordt, wordt vaak gekeken welke en hoeveel tussendoortjes genomen worden. Sommigen zijn van oordeel dat de tussenmaaltijden overbodig zijn omdat er geen noodzaak voor be-staat. Voor hen zijn tussendoortjes overbodig, zijn ze synoniem voor snoep en lekkernijen en zijn ze de oorzaak van veel problemen. Enerzijds krijgt men bijkomende energie in het lichaam die op lange termijn aanleiding kan geven tot zwaarlijvigheid. Anderzijds laat de kwaliteit van de ingenomen voedingsmiddelen (knabbels, tussendoortjes) soms wel eens te wensen over. Anderen zijn de mening toegedaan dat gezonde tussendoortjes (fruit, melkproducten, volle graanproducten, ...) juist bepaalde tekorten in de voeding kunnen aanvullen, of ze kunnen een appelflauwte oplossen, of de etenstijd tussen het middag- en avondmaal opvullen. De waarde van een tussendoortje wordt dus in belangrijke mate bepaald door de samenstelling ervan en hoe men er tegenover staat. Het kan het voedingsevenwicht verstoren maar het kan ook ontbrekende voedingsstoffen in onze dagelijkse voeding aanvullen. In verband met dit laatste zijn fruit, zuivelproducten en volle graanproducten ontegensprekelijk een belangrijke en interessante aanvulling.


Knabbel of tussendoortje?

Het verschil tussen een knabbel of een tu-ssendoortje is niet altijd even duidelijk. In de loop van het voorbije jaar deed het OIVO (Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties) een onderzoek in dit verband. Hun uitgangsvraag was: welk is het belang van de knabbels/tussendoortjes in de voeding van de gemiddelde volwassen Belg? Wat bleek: 42 % van onze landgenoten geeft toe van tijd tot tijd iets tussen de maaltijden te eten, gemiddeld 2,5 keer per dag. Wat wordt er het meest tussendoor gegeten? Hier een aangename verrassing: bij 34 % van de ondervraagden komt fruit op de eerste plaats, gevolgd door chocoladerepen (32%), graanrepen en snoep (ieder 12%), gezouten koekjes (11%), vleeswaren (9%), chips (8%), noten, olijven, pindanootjes (7%), vervolgens een groep producten bestempeld als 'andere' (6%) en tenslotte melkproducten, gebak, kaas (ieder 5%). Overigens geeft 17% van de ondervraagden aan dagelijks van deze producten te eten. Als belangrijkste redenen daarvoor haalt de ondervraagde aan: 'trek naar iets' en 'honger'. Uit het onderzoek kwam ook een belangrijk onderscheid naar voor: soms kan de dage-lijkse knabbel als een tussendoortje aanzien worden omdat die regelmatig wordt ingenomen, maar dit geldt enkel voor een klein percentage van de ondervraagden. Anderzijds kan een tienuurtje en/of een vieruurtje, op voorwaarde dat het 'evenwichtig' is samengesteld, als een gezonde voedingsgewoonte worden aanzien en dit in tegenstelling met de knabbels. Er is dus hoegenaamd geen reden om het eten tussen de maaltijden te verbieden, maar wel er voor te zorgen dat wat gegeten wordt evenwichtig is samengesteld en gestructureerd wordt ingenomen.


Tienuurtjes

Een tienuurtje is uiteraard geen absolute nood-zaak. Het kan wel een uitstekend middel zijn om de knagende honger in de loop van de voormiddag te stillen. Zowel bij kinderen als bij volwassenen is de oorzaak van de knagende honger vaak een onvolwaardig ontbijt of zelfs omdat er helemaal geen ontbijt werd genomen. Uiteraard mag het tienuurtje niet als een redplank voor een onvolwaardig ontbijt aanzien worden, wel als een aangename en lekkere aanvulling van het ontbijt. In dit opzicht is een stuk fruit (een appel, een mandarijn, een banaan, een trosje druiven, ...) als tienuurtje voor kinderen tijdens de speeltijd een uitgelezen voedingsmiddel. Ook een zuivelproduct (een brikje melk, een drinkyoghurt, ...) of een graanproduct komt hiervoor in aanmerking. Voor deze laatste kan bijvoorbeeld een sneetje brood (bij voorkeur volkoren) of een droge koek meegegeven worden. Een gezonde koek meegeven of meenemen is niet altijd evident. Niet alle 'kinderkoeken' mogen als 'gezond' worden aanzien. Soms bevatten ze te veel vet of vetten van slechte kwaliteit, of is er te veel suiker aan toegevoegd. Hieronder enkele praktische raadgevingen voor gezonde tussendoortjes om aan je bengel(s) mee te geven. Voor-eerst dit, vanuit praktisch oogpunt krijgen voorverpakte voedingsmiddelen de voorkeur. Let wel op de hoeveelheid: een portie van 30 tot 50 g volstaat ruimschoots voor een kind. Wanneer je een koek meegeeft: kies dan voor een droge koek, zonder vulling of bovenbedekking en bij voorkeur op basis van volle granen. Lees ook wat er op de verpakking staat: indien de nutritionele samenstelling minder dan 15 gram vet per 100 gr aangeeft, mag dit als een 'magere' koek aanzien worden. Ter vergelijking: vier 'petit-beurres' zijn beter dan één wafel of één chocoladereep! Niet dat deze laatsten nooit mogen worden meegegeven of absoluut geband moeten worden, maar toch niet meer dan één keer per week meegeven.


Vieruurtje voor groot en klein

In tegenstelling met wat soms gedacht wordt is het niet zo dat diegenen die een vieruurtje nemen doorgaans zwaarder wegen, integendeel zelfs. Het vieruurtje moet als een kleine maaltijd worden aanzien. Een vieruurtje wordt dan ook aan tafel gegeten, niet voor de televisie! Een goede richtlijn luidt: het vieruurtje is qua samenstelling te vergelijken met het ontbijt, maar het is minder copieus. De gebruikte voedingsmiddelen zijn grotendeels dezelfde als die van een tussendoortje. Het enige verschil misschien is, gezien het vieruurtje veelal thuis wordt gegeten (niet op school of op het werk), dat het iets meer 'bereid' mag zijn. Het wordt overigens ook met een bestek gegeten. Een rijstpap, een sneetje geroosterd brood met beleg, platte kaas met vers fruit, een bol soep of zelfs pannenkoeken zijn uitstekend geschikt als vieruurtje. Zowel voor kinderen als voor volwassen moet het vieruurtje er voor zorgen dat een minder copieus avondmaal wordt gegeten, zonder er evenwel voor te zorgen dat er geen 'plaats' meer is voor het avondmaal...

Magali Jacobs
Diëtiste
Google